Σήμερα στο μάθημα έκθεσης που κάνω σε τάξη γυμνασίου είχα να διδάξω τα παραθετικά. Αφού έλεγξα ασκήσεις ακούω κάποιο από τα παιδιά που κάτι λέγανε μεταξύ να κάνει κάποιο αστείο και να λέει "χρυσή αυγή". Σκέφτηκα να σταματήσω το μάθημα για να τους εξηγήσω κάποια πράγματα που μόνο αστεία δεν είναι, αλλά είπα πως ίσως ήταν καλύτερο να κάνω τη δουλειά μου και αρκέστηκα σε ένα "αυτό δε θα το ξανακούσω εδώ μέσα" και πλησίασα σε αυτόν που το είπε και του λέω "έχουν χτυπήσει φίλο μου αυτοί που είπες" για να γυρίσω και να πάω στο μάθημα. Τότε πίσω από την πλάτη μου πρόσεξα να τον ρωτάνε "τι είπες;" και κατάλαβα πως δεν μπορώ να το αφήσω έτσι, ειδικά από τη στιγμή που μόλις το έκανα "talk of the classroom" προσπαθώντας απλώς να μην το συναντώ. Θυμήθηκα ότι την προηγούμενη βδομάδα όταν ζήταγα θέματα για να τους βάλω έκθεση ένας άλλος μαθητής μου πρότεινε τον Χίτλερ, αν και δε φέρνει ποτέ άσκηση (ούτε σήμερα είχε φέρει που είχαν μια απλή έκθεση για το τι τους αρέσει και τι όχι στο φροντιστήριο). Και τώρα αυτό. Κι εγώ πάω να διδάξω παραθετικά όταν σε διάστημα μίας βδομάδας έχω τέτοια κρούσματα από 14χρονα παιδιά (και μάλιστα ούτε τους μισούς να είναι Έλληνες).
"Το βρίσκετε αστείο; Λοιπόν, το μάθημα ας περιμένει, σήμερα θα γίνετε άνθρωποι" τους είπα και πάτησα pause στην παιδαγωγική. "Έσυ που ήθελες να κάνουμε έκθεση για τον Χίτλερ έφερες έκθεση; Είπες πως ό,τι δεν ξέρετε θα ψάχνατε να το βρείτε, αλλά έψαξες που σας ζήτησα να βρεις για σήμερα τι σημαίνει η λέξη αφορισμός που σας ανέφερα για τον Καζαντζάκη; Λοιπόν, μάθε πρώτα τι ήταν το ολοκαύτωμα κι έτσι θα μάθεις τι ήταν και ο Χίτλερ" είπα στον ένα και γυρίζω στους υπόλοιπους να συνεχίσω. "Ο Χίτλερ, η χρυσή αυγή και άλλες ομάδες με τέτοιες πρακτικές δεν είναι για γέλια. Δεν ξέρετε ότι πριν ούτε 80 χρόνια οι μαύροι έμπαιναν από διαφορετικές πόρτες επειδή δεν ήταν ίσοι με τους άσπρους, απλά και μόνο επειδή ήταν μαύροι. Λοιπόν, τώρα θα σας εξηγήσω εγώ τι είναι αυτές οι ομάδες. Όποιος είναι ξανθός δε θα κάθεται σε καρέκλα όπως οι υπόλοιπο στο μάθημα". Γέλασαν και δίστασαν στην αρχή, αλλά το εννοούσα. Τους έβαλα κι έκατσαν στο πάτωμα "επειδή είναι ξανθοί". Οι υπόλοιποι νόμιζαν ότι δεν τους αφορά, οπότε λέω "όσοι δεν είναι ξανθοί θα έχουν 80 ασκήσεις για την επόμενη φορά, όχι ασκήσεις που προσφέρουν, απλή αντιγραφή". Οι ξανθοί από κάτω έδειξαν να χαίρονται, οπότε τους έκοψα το γέλιο με το γνωστό κριτήριο λέγοντας "οι ξανθοί θα φύγουν 1 ώρα αργότερα από το μάθημα". Οι πρώτες μικρές αντιδράσεις άρχισαν για να τους πω με το ανάλογο επιθετικό ύφος "αν ήμουν χρυσή αυγή θα είχατε φάει το ξύλο της ζωής σας τώρα". Και συνέχισα λέγοντας "αυτή είναι η λογική και τέτοια τα κριτήρια, όμως αν ήμουν ο Χίτλερ δε θα καθόσασταν κάτω αλλά θα σας είχα ήδη σκοτώσει".
Όπως ήταν τα πράγματα και είχαν κοπεί τα γέλια τους είπα 2 ιστορίες του Μπρεχτ που δείχνουν γιατί δεν είναι αστείο όταν δε μας αφορά αυτού που συμβαίνει, η μία για το παιδί που το κλέψανε και η άλλη που "όταν ήρθαν για εμένα δεν είχε μείνει κανείς πια". Τους έδειξα πως αν έχουμε τρεις, τον Α, τον Β και τον Γ και ο Β φέρεται έτσι στον Γ για το χρώμα π.χ., τότε εμείς που είμαστε ο Α δεν μπορούμε να γελάμε και να νομίζουμε πως δε μας αφορά, γιατί όταν ο Γ φύγει, ο Β θα στραφεί σε εμάς με τον ίδιο τρόπο που πριν βλέπαμε και γελούσαμε. Μετά τους επανέφερα στις θέσεις τους και τους εξήγησα πως ένιωθα την ανάγκη πλέον να τους πω συγγνώμη γι' αυτό που έγινε στην τάξη γιατί είναι ενάντια στις δικές μου αξίες, αλλά έπρεπε να εφαρμόσω τις "αξίες" στις οποίες είμαι αντίθετος για να δουν με τι γελάνε και γιατί δεν είναι αστείο. Για το λόγο αυτό δεν μπορώ να τους ζητήσω συγγνώμη όσο κι αν το θέλω, γιατί αυτό υπάρχει εκεί έξω χωρίς συγγνώμες. Και συνέχισα το μάθημα.
Πολιτική στην τάξη; Προπαγάνδα; Εκπαιδευτικό καθήκον; Υπερβολή; Μισαλλοδοξία; Καθένας μπορεί να το πάρει όπως θέλει. Γι' αυτό μετά το μάθημα πήγα κι ενημέρωσα τη γραμματεία για το περιστατικό και την αντίδρασή μου. Οι μαθητές, οι γονείς, οι τρίτοι, οι ανώτεροι και οι συνάδερφοι μπορούν να κρίνουν όπως θέλουν (και μπορεί να έχουν περισσότερο δίκιο από εμένα). Εγώ όμως δεν μπορούσα να επιτρέψω στον εαυτό μου να είμαι στην τάξη με 14χρονα παιδιά, να γίνονται αυτά από μαθητές μου (μάλιστα το "αστείο" ήταν από Αλβανό σε Αλβανό) κι εγώ να κλείνω τα αυτιά μου και να διδάσκω παραθετικά.
